Budapeszt - zanurzenie w łaźniach przeszłości

Fragment zrekonstruowanego akweduktu (ulica Szentendrei)

Historia funkcjonowania budapeszteńskich łaźni jest tak długa jak historia samego miasta. Ponad 2000 lat temu u podnóża wzniesienia nazywanego obecnie Górą Gellérta Celtowie założyli osadę. Nie bez powodu nazwali ją Ak-Ink czyli "obfitość wód". Teren ten bogaty był w bijące z wnętrza ziemi źródła wody. Nieco dalej na północ powstał wzniesiony przez Rzymian obóz wojskowy. Z czasem powstało tam też tętniące życiem miasto Aquincum. Rzymianie w pełni korzystali z dobrodziejstw okolicznych źródeł. Badania archeologiczne ujawniły wiele dowodów na istnienie łaźni z tego okresu. Znaleziono też fragmenty kamiennego akweduktu transportującego wodę ze źródła znajdującego się na terenie dzisiejszego Kąpieliska Rzymskiego (Római Strandfürdő).

Na przestrzeni wieków, w tym również w średniowieczu, źródła były stale wykorzystywane. Znacząca epoka rozwoju kąpielisk na tych terenach nastała w 1541 roku wraz z zajęciem Budy przez Turków. Chociaż samo miasto ucierpiało na tym podboju to dobrodziejstwo wód zostało docenione przez najeźdźców. Powstały nowe obiekty nawiązujące oczywiście do tradycji i kultury muzułmańskiej.

Świetność i cudowność działania wody z tych terenów znana była w coraz szerszych kręgach. Do źródeł ciągnęły pielgrzymki z różnych miejsc Europy w nadziei wyleczenia wielu dolegliwości. W XVII wieku Ewlija Czelebi, turecki podróżnik, relacjonował że wody te leczyły "chorobę francuską i 7 innych schorzeń".

Z czasem, wraz z rozwojem technologii wierceń głębinowych przybywało ujęć wód termalnych, które wykorzystywane były w celach rekreacyjnych. Na przełomie XIX i XX wieku wzniesiono wiele ekskluzywnych kompleksów kąpielowych, które również dzisiaj stanowią wielką atrakcje Budapesztu. Obiekty te to coś zupełnie innego niż współczesne parki wodne - proste, surowe i zimne w wystroju. To prawdziwe perły architektury secesyjnej, neobarokowej i orientalnej.

Eleganckie, piękne i wytworne
Basen pływacki kąpieliska Gellérta
Za najbardziej eleganckie uznaje się kąpielisko Gellérta, które stanowi integralną część oddanego do użytkowania w 1918 roku secesyjnego hotelu. Składa się ono z 13 basenów, w tym 3 zewnętrznych, z których największy, ze sztuczną falą, ma 500 m². Notabene był to pierwszy europejski basen z falą. Ponadto są tam też 2 baseny wewnętrzne oraz 8 innych, nieco mniejszych o charakterze termalnym. Wnętrza obiektu zachwycają bogactwem dekoracji. Kolorowe ceramiczne mozaiki, majoliki, witraże, zdobione kolumny, figurki i posągi tworzą niezwykłe wrażenie.

Główny basen wewnętrzny otoczony jest dwupiętrową kolumnadą i jest pokryty dachem z barwionego szkła. Basen stanowi symbol elegancji i piękna budapesztańskich kąpielisk.

Basen zewnętrzny kąpieliska Széchenyiego
Za najpiękniejsze uznawane jest natomiast kąpielisko Széchenyiego, znajdujące się na obrzeżach Parku Miejskiego (Városliget). To pierwsze termy, które otwarto w Peszcie, dokonało się to w 1913 roku. Poszukiwania gorącej wody dla kąpieliska trwały aż 10 lat. Praca opłaciła się, gdyż uzyskano bardzo wydajne źródło bijące z głębokości 970 metrów wodą o temperaturze ponad 70°C.

Największa zewnętrzna niecka rekreacyjna ma 600 m². Oprócz tego w obiekcie znajduje się basen pływacki oraz kilkanaście mniejszych zbiorników termalnych. W basenach można często spotkać Węgrów grających w szachy. Zachwycający jest sam neobarokowy gmach kompleksu. Urzeka rozmachem oraz pięknie zdobionymi wnętrzami. To jeden z największych tego typu obiektów w Europie.

Z nastrojem orientu
Klimatyczne wnętrze łaźni Rudas
Współczesne budapeszteńskie łaźnie określane jako tureckie nie mają wiele wspólnego z prawdziwymi łaźniami tureckimi. Trzeba tu zaznaczyć, że zasadniczą cechą łaźni tureckich jest to, iż nie ma w nich stojącej wody. Wykorzystywana jest tylko bieżąca, płynąca woda, a ablucje mają charakter rytualny. Funkcjonujące obecnie łaźnie znajdują się w miejscach ówczesnych, wykorzystywanych przez muzułmanów. Wpasowują się w nie klimatem, architekturą i wystrojem. Łaźnie te są mniejsze i bardziej kameralne niż inne w Budapeszcie. Wyznacza się też w nich inne dni korzystania przez mężczyzn, inne przez kobiety.

Jednym z najczęściej wymienianych obiektów w tym stylu jest łaźnia Rudas. Jej podwaliny powstały w XVI wieku. Aczkolwiek uważa się, że znacznie wcześniej funkcjonowało już kąpielisko w tym miejscu. Charakteru łaźni nadaje kopuła o średnicy 10 metrów podtrzymywana przez 8 filarów. Pod nią znajduje się ośmiokątny basen. Ponadto dostępnych jest 6 innych niecek z wodami o temperaturze w zakresie 16 - 42°C. Znajduje się tu również ekskluzywny basen pływacki, który powstał przez połączenie dwóch mniejszych niecek w 1896 roku. Była to podówczas druga kryta pływalnia w mieście. Do niedawna łaźnia przeznaczona była wyłącznie dla mężczyzn. Obecnie mogą z niej korzystać również panie.

Charakterystyczny budynek łaźni Király z kopułami i półksiężycem
Inną łaźnią będącą wspomnieniem tureckiej okupacji jest łaźnia Király. Powstała ona na terenie zamkowym, na którym nie było żadnego źródła. Woda była do niej dostarczana drewnianym wodociągiem. Łaźnię zbudowano w tym miejscu dla zapewnienia najeźdźcom możliwości kąpieli nawet w razie oblężenia ich pozycji. Obecnie w obiekcie znajdują się 4 niecki, z których największa ma 68m².

Stolica Węgier posiada ponad 120 termalnych źródeł, żadna inna stolica na świecie nie mi ich aż tyle. Dziennie wydobywa się z nich ok. 70 mln litrów ciepłej i gorącej wody. Taka obfitość daje spore możliwości, a Węgrzy je wykorzystują. Jest tu olbrzymia ilość różnych obiektów, w których korzysta się z leczniczych wód (sanatoria, kąpieliska, termy, ośrodki spa). Nie bez powodu tu właśnie odbył się pierwszy międzynarodowy kongres balneologiczny, podczas którego w 1937 roku powołano międzynarodową organizację funkcjonującą dzisiaj pod nazwą Światowej Federacji Hydroterapii i Klimatoterapii (z fr. Fédération Mondiale du Thermalisme et du Climatisme - FEMTEC). Sam zaś Budapeszt, posiadający status ośrodka leczniczego, określany jest jako "miasto-zdrój", "miasto kąpielisk", "stolica term" lub też "światowa stolica spa".

Główne rodzaje węgierskich kąpielisk:
  • gyógyfürdő - kąpielisko z wodą posiadającą silne właściwości lecznicze,
  • strandfürdő - kąpielisko rekreacyjne z licznymi basenami, otwarte i pod dachem,
  • termálfürdő - kąpielisko o charakterze termalnym,
  • uszoda - pływalnia, kryty basen sportowy.


data publikacji: 02.05.2010

Zobacz także...

Niezwykłości: Wodny świat w Budapeszcie

wszystkie Historie...wszystkie FAKTY...

Wybrane z katalogu aquaparki i baseny:
Wyszukiwarka aquaparków
  • województwo
  • miejscowość
  • wielkość
  • różne
  • atrakcje
  • zjeżdżalnie
  • rodzaj
Zaproponuj obiekt

nazwa, miejscowość, strona www...

Ostatnio dodane opinie
Lublin: AQUA LUBLIN
Piotr (15.02.2019):
Byłem w ostatni wtorek na basenie i w saunarium i okazało się, że nie działa...
wszystkich opinii: 55
Wrocław: Aquapark Wrocław
Andrzej (14.02.2019):
Uwaga! Rabat dla stałych klientów. Jeśli zakupisz kolejny karnet AquaCard...
wszystkich opinii: 131
Jarosław: Kryta Pływalnia
Plywaczka (13.02.2019):
Basen fajny, czysty. Atrakcje nie zawsze włączone, ale jak sie poprosi...
wszystkich opinii: 13
Podczas kąpieli basenowej organizm ulega wychłodzeniu, naczynia krwionośne kurczą się, tkanki są niedokrwione...
Basen spełniający szerg wymogów Międzynarodowej Federacji Pływackiej (FINA, fr. Fédération Internationale...
Luty 2019
PnWtŚrCzPtSoN
123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728